Het betrekken van de buurt

Een onderbelicht perspectief bij het voorbereiden, realiseren en evalueren van Skaeve Huse is dat van de (toekomstige) bewoners. Dit terwijl het juist hun woonplek en leefomgeving betreft. Daarom staan we in deze laatste blog extra stil bij hun perspectief.

Bewoners van Skaeve Huse waarderen de rust, autonomie en het feit dat ze niet hoeven te voldoen aan sociale verwachtingen. Bewoners vinden in Skaeve Huse meer stabiliteit en kunnen zich eindelijk thuis voelen, ondanks de sobere omstandigheden. Dit gevoel van thuis wordt minder bepaald door de fysieke kwaliteit van de woning en meer door het van ervaren veiligheid en van minder sociale druk. Voor veel bewoners is dit de eerste plek in lange tijd waar zij niet continu hoeven te anticiperen op conflicten of afwijzing.

Ook blijkt dat ze zich niet zozeer uitgesloten voelen door de fysieke ligging van de woningen, maar eerder door een dieper gevoel van niet passen in de samenleving. Tegelijkertijd ervaren ze hun woonomgeving als een betekenisvolle vorm van inclusie, juist door de geboden autonomie en stabiliteit. De rust en afstand tot de stad worden als positief ervaren, maar nabijheid tot voorzieningen zoals supermarkten blijft belangrijk voor het behoud van zelfstandigheid.

Sociale contacten binnen de Skaeve Huse zijn vaak beperkt, maar worden gekenmerkt door wederzijds respect en herkenning. Bewoners leven veelal op zichzelf, wat niet per se voortkomt uit onwil, maar eerder uit eerdere negatieve ervaringen of psychische kwetsbaarheid. Toch ontstaan er ook spontane en waardevolle ontmoetingen. Deze ontmoetingen worden gecreëerd door de ruimte van begeleiders open te stellen voor bewoners om bijvoorbeeld koffie of thee te komen drinken (zie ook blog 2 over inrichting van het terrein).

Bewoners voelen zich over het algemeen meer onderdeel van de samenleving dan voordat ze in Skaeve Huse woonden ondanks de locatie aan de rand van de stad. Dit is te verklaren door jarenlang het gevoel te hebben buiten de samenleving te staan omdat ze op straat leefden of niet thuis voelden in een reguliere woonwijk. Door de rust en autonomie die zij ervaren in Skaeve Huse hoeven bewoners niet dagelijks te dealen met hoe andere mensen naar hen kijken. Autonomie blijkt daarmee geen tegenstelling tot inclusie, maar juist een voorwaarde om zich weer onderdeel te kunnen voelen van de samenleving op een manier die past bij hun eigen tempo en mogelijkheden.

Het is essentieel om bewoners actief te betrekken bij de inrichting en organisatie van deze woonvormen. Skaeve Huse is namelijk hun thuis. Wat zij als een waardige en prettige leefomgeving beschouwen, zou leidend moeten zijn in beleid en ontwerp. Alleen dan kunnen Skaeve Huse werkelijk bijdragen aan een menswaardig bestaan voor mensen die elders niet tot hun recht komen.

Vraag

Hoe kunnen we de stem van bewoners meer centraal stellen in evaluatie en beleid?

Webinar

Ter afsluiting van deze reeks organiseren wij een webinar over dit thema. Aanmelden webinar.

Blogreeks

In deze reeks belichten we elke week een specifiek thema over deze bijzondere woonvorm. Alle blogs teruglezen? Dat kan hier.